Bók: Skipið siglir sinn sjó eftir Nordahl Grieg.

Bók: Skipið siglir sinn sjó (Skibet gaar videre).

Höfundur: Nordahl Grieg (Noregur).

Þýð:  Ásgeir Blöndal Magnússon.

Kom fyrst út: 1924.

188 bls.

 

Nordahl Grieg (1902-1943) var einn af virtustu rithöfundum Noregs á fyrri hluta 20. aldar. Hann skrifaði þó nokkuð af smásögum, skáldsögum og ljóðum, en eftir að Nasistar hertóku Noreg beindust skrif hann einkum að ættjörðinni og frelsinu. Hann flúði til Englands og gekk þar í herinn, og tók virkan þátt í norskri andspyrnuhreyfingu og hernaði bandamanna, þá aðallega sem stríðsfréttaritari. Hann lést árið 1943 er áströlsk sprengjuflugvél sem hann var áhafnarmeðlimur í var skotinn niður yfir Berlín, varð það Norðmönnum mikill harmdauði. Þess má annars til gamans geta að Grieg, og þó einkum kona hans Gerd Grieg voru miklir vinir Davíðs Stefánssonar frá Fagraskógi.

 

Skipið siglir sinn sjó var önnur skáldsaga Grieg, og að nokkru byggð á hans eigin reynslu. Hún fjallar um 19 ára pilt er gerist undirháseti á norska kolaskipinu Mignon, og siglir með því til Höfðaborgar í Suður-Afríku. Sagan lýsir þannig lífinu í borð, átökum á milli áhafnarmeðlima, barráttunni við hafið og svo framvegis. Í aðra röndina er einnig um ástarsögu að ræða þar sem Benjamín, aðalpersónan, hugsar mikið til fyrstu kærustunnar sinnar, sem hann svíkur svo í tryggðum í fljótfærniskasti.

 

Þetta er alveg ágætis bók, fljótlesin, en svo sem lítið annað um hana að segja.

 

Stjörnur: **

5 stjörnur: Verður ekki betra en þetta.

4 stjörnur: Frábær bók - alls ekki láta þessa framhjá þér fara.

3 stjörnur: Góð bók - vel tímans virði.

2 stjörnur: Allt í lagi - ágætis afþreying ef þú hefur ekkert betra að gera.

1 stjarna: Frekar slöpp - mér leiddist við að lesa þessa bók.

Engin stjarna: Versta sem ég hef lesið. 

Bók: Íslenskar fornsögur - Íslendingasögur I. bindi: Egils saga, Gunnlaugs saga Ormstungu o.f.l.

Bók: Íslenskar fornsögur - Íslendingasögur I. bindi.

Höfundur: Snorri Sturluson (Egils saga að talið er), aðrir óþekktir.

Kom fyrst út: Mismunandi - líklega frá 1220-1300.

431 bls. 

 

Ég hef lengi ætlað mér að lesa Íslendingasögurnar eins og þær leggja sig, enda finnst mér ekki annað sæmandi fyrir góðan Íslending heldur en að lesa þær a.m.k. einu sinni yfir ævina. Hef ég nú hafið það verk. Ég hef undir höndum allar Íslendingasögurnar og flesta Íslendingaþættina (eins konar Íslendingasögur í smásagnaformi), útgefna af Skuggsjá í 9 bindum, á árunum 1968-1976. Sögurnar eru flokkaðar eftir landshlutum og ég ákvað að hjóla bara í I. bindi og lesa svo í réttri röð. Í I. bindi er að finna sögur sem gerast á Vesturlandi, sérstaklega í Borgarfirði og nágrenni. Í I. bindi eru Egils saga, Hænsna-Þóris saga, Gunnlaugs saga Ormstungu, Bjarnar saga Hítdælakappa og Gísls þáttur Illugasonar. Ég ætla nú að fjalla stuttlega um hverja sögu fyrir sig, en tek það fram nú þegar í upphafi að ég ætla ekki að gefa sögunum stjörnur, enda væri það bara kjánalegt. 

 

Egils saga.

Egils saga, saga Egils Skallagrímssonar er með lengri Íslendingasögum, eða um 230 bls. Hún er talin vera samin af Snorra Sturlusyni einhvern tíma á árunum 1220-30 og er hann eini þekkti höfundur Íslendingasagna. Hún er varðveitt í ýmsum handritabrotum, en merkasta handrit hennar er að finna í Möðruvallarbók, frá um 1350. Hún þykir einna best skrifuð af öllum sögunum, bæði hvað varðar stíl og frásagnarhátt. Hún gerist á löngum tíma, eða frá um 850-1000, og rekur sögu þeirra langfeðga Kveld-Úlfs Bjálfasonar, Skallagríms Kveld-Úlfssonar, Egils Skallagrímssonar og að hluta Þorsteins Egilssonar - þungamiðjan er þó að sjálfsögðu á Agli. 

 

Sagan hefst um það leyti er Haraldur lúfa (síðar hárfagri) sölsar undir sig Noreg. Ekki vilja allir gerast hans menn og er Kveld-Úlfur þeirra á meðal, enda telur hann að það verði ætt sinn ekki til heilla. Þórólfur sonur hans gerist þó lendur maður konungs, en það endar eins og Kveld-Úlfur spáði fyrir með því að Haraldur lætur drepa Þórólf. Í kjölfarið móðga Kveld-Úlfur og Skallagrímur, bróðir Þórólfs, konung og flýja svo til Íslands. Kveld-Úlfur andast á leiðinni en Skallagrímur nemur land á Borg á Mýrum og eignast þar synina Þórólf og Egil.  

 

Þórólfur og Egill halda saman í víking og koma við í Noregi, þá er Eiríkur blóðöxi, sonur Haralds hárfagra orðinn konungur, og tekur Egill þegar til við að gera konungi lífið leitt Konungur lætur það þó óátalið að sinni. Í kjölfarið þvælast svo Þórólfur og Egill víða um lönd og eru meðal annars lengi hjá Aðalsteini konungi á Englandi, en þar lætur Þórólfur lífið í orrustu við Skota. Eftir að hafa angrað Noregskonunga, sérstaklega Eirík blóðöxi aðeins meira, heldur Egill svo aftur til Íslands alkominn. 

 

Það þekkja flestir söguna um Egil Skallagrímsson, enda mikil hetja. Hann orti sitt fyrsta kvæði þriggja ára, drap fyrsta manninn sjö ára - og lét sér fátt fyrir brjósti brenna. Hann var skáld mikið, en þekktustu vísur hans eru Það mælti mín móðir, Höfuðlausn - lofkvæði sem hann samdi um Eirík blóðöxi til að bjarga lífi sínu, Sonatorrek - erfiljóð eftir syni sína Böðvar og Gunnar, og Arinbjarnarkviða, erfiljóð eftir Arinbjörn best vin sinn (þó ekki fóstbróður). Það þarf ekkert að fjölyrða meira um Egil, hann var þrjóskur, óhemju skapstór, nískur og ágjarn. Undir lokin var hann orðinn hálfbitur, og ætlaði að enda ævina á því að dreifa silfri sínu um Þingvelli til að horfa á þingheim berjast til blóðs um það - en tengdasonur hans og dóttir komu í veg fyrir það. Í kjölfarið faldi Egill allt silfur sitt og hefur enginn fundið það ennþá síðan.  

 

Hænsna-Þóris saga.

Hænsna-Þóris saga er frekar stutt, einungis um 35 síður. Hún er talin vera samin í kringum 1270, en hefur einungis varðveist á nokkrum skinnblöðum frá 15. öld. Allt handrit hennar er þó varðveitt í heild í pappírshandritum frá 17. og 18. öld. 

 

Hænsna-Þóris saga gerist einhvern tíma í kringum aldamótin 1000. Nafn hennar er dregið af Hænsna-Þóri nokkrum, sæmilega stæðum manni en þó frekar illa liðnum af öllum. Enda er hann hálfgert ómenni. Einn vetur verður mikill heyskortur í landinu, og er Hænsna-Þórir sá eini sem á aukaforða. Hann vill samt ekki selja neinum - að því að virðist af þvermóðsku einni saman. Þá tekur Blund-Ketill nokkur, annar höfðingi í héraðinu, það ráð af taka heyið ófrjálsri hendi af Þóri, og afhenda það landsetum sínum, svo að búfénaður sylti ekki allur. Blund-Ketill bauð svo bætur fyrir. Hænsna-Þórir er ekki sáttur við þessi vinnubrögð og fer með lið manna og brennir Blund-Ketill og fólk hans inni á bæ sínum.  Hersteinn sonur Blund-Ketils vill ná fram rétti vegna föður síns, og fær Gunnar nokkurn og Tungu-Odd með sér í lið. Þetta endar að sjálfsögðu á því að Hænsna-Þórir er drepinn. 

 

Gunnlaugs saga Ormstungu.

Þessa sögu eiga allir að þekkja. Talið er að hún sé rituð í kringum 1270, eins og Hænsna-Þóris saga, og er hún um 45 bls. að lengd. Þetta er afar rómantísk ástar/hetjusaga, dálítið í ætt við riddarasögurnar, enda er þetta sú Íslendingasaga sem hefur notið hvað mestra vinsælda erlendis. 

 

Sagan hefst á draumi Þorsteins Egilssonar Skallagrímssonar, sem er ráðin svo að hann muni eignast afar fagra dóttur, en um hana muni tveir miklir menn berjast og falla báðir. Hún muni svo giftast þeim þriðja. Eins og með alla aðra drauma Íslandssögunnar, þá rættist þessi. Þorsteinn eignaðist Helgu fögur, mestu fríðleiksstúlku sem Ísland hefur alið ef eitthvað má marka sögumann. Um hana börðust svo hreystimennin tvö, Gunnlaugur Illugason Ormstunga, og Skálda-Hrafn Önundarson. Þeir er báðir gríðarleg hreystimenni og afbragðs skáld. Meðal annars hefur Gunnlaugur farið mikinn í víking og samið drápur um flesta konunga og jarla norðan megin Alpafjalla.

 

Þeir eru auðvitað hvor öðrum þrjóskari, en maður verður nú samt að halda með Gunnlaugi Ormstungu, enda er hann æskuást Helgu fögru, og hann vill hún eiga. Það fer nú samt svo að þeir falla báðir í einvígi sínu í Svíþjóð, en þangað þurftu þeir að fara því að þeir höfðu komið því til leiðar að búið var að banna hólmgöngur á Íslandi. 

 

Gunnlaugs saga Ormstunga er gríðarlega skemmtileg, og afar aðgengileg lesningar. 

 

Bjarnar saga Hítdælakappa.

Sagan um Björn Hítdælakappa er lökust varðveitt af sögum I. bindis. Hún er þó talin vera rituð um svipað leyti og Egils saga, eða kannski örlítið fyrr, ca. 1220. Hún er um 65 bls. 

 

Af öllum sögum I. bindis gekk mér verst að lesa þessa og á köflum fannst mér hún afar torskilin, þó svo að ég hafi nú náð megninu á endanum. Sagan segir frá Birni Hítdælakappa, afar vöskum ungum dreng. Hann er fastnar sér ungur konu, Oddnýju Þorkelsdóttur, en áður en hann kvænist henni vill hann halda í víking og afla sér frægðar og fjár. Við hirð konungs hittir hann nágranna sinn af Íslandi, Þórð nokkurn Kolbeinsson, illa þokkaðan og svikulan náunga. Þegar Björn heldur svo áfram suður í höf til hernaðar, heldur Þórður til Íslands, lýgur því að Björn sé dauður og giftist Oddnýju og eignast með henni hrúgu af börnum. 

 

Björn Hítdælakappi verður skiljanlega ekkert mjög hress þegar hann fréttir þetta, en getur þó lítið að gert. Hann heldur þó á endanum heim til Íslands og sest að nálægt Þórði og byrjar að semja níðvísur um hann í gríð og erg. Þórður yrkir vísur á móti - er bara ekki eins góður. Svona líður þetta í nokkur ár, Björn leggur Þórð í einelti, og níðir hann. Hann hefur flesta menn á sínu bandi og Þórður verður hálfgert athlægi. Á endanum fær Þórður nóg og fer að Birni með flokk manna og drepur hann. 

 

Þessi saga er algjör snilld, þó ég hafi ekki skilið hana alveg til hlítar. Sérstaklega er gaman að vísunum sem fljúga á milli þeirra Bjarnar og Þórðar - einhvers konar fornaldar "battl". Þrælskemmtilegt.

 

Gísls Þáttur Illugasonar.

Hér er um að ræða 10 bls. þátt saminn um 1300 að því að talið er.  Hún segir frá Gísl nokkrum sem kemur mjög ungur að árum til hirðar Magnúsar konungs í Noregi, og drepur þar Gjafvald nokkurn til að hefna föður síns. Gjafvaldur þessi var mikill vinur konungs, og er konungur því skiljanlega ekki mjög sáttur, og ætlar að láta taka Gísl af lífi. Gísl sleppur þó að lokum, aðallega fyrir fortölur Jóns nokkurs Ögmundssonar, sem síðar varð fyrsti Hólabiskup.

Bók: Ofsi eftir Einar Kárason.

Bók: Ofsi. 

Höfundur: Einar Kárason (Ísland).

Kom fyrst út: 2008.

192 bls.

 

Einar Kárason (f. 1955) er einn af vinsælustu rithöfundum Íslands. Hann er einna best þekktur fyrir þríleikinn Þar sem Djöflaeyjan rís, Gulleyjan og Fyrirheitna landið, auk Óvinafagnaðar, undanfara Ofsa. Einar hlaut Íslensku bókmenntaverðlaunin árið 2008 fyrir Ofsa.

 

Eftir að hafa sigrað Kolbein unga í Flóabardaga árið 1244, og eftirmann hans Brand Kolbeinsson í kjölfarið í Haugsnesbardaga árið 1246, er Þórður kakali orðinn valdamesti maður Íslands. Noregskonungur kallar hann þó til sín og lætur Gissur Þorvaldsson fara til Íslands, þar sem konungur telur hann betur til þess falinn að koma Íslandi undir sína stjórn.

 

Flestir búast við því að Gissur muni þegar við heimkomuna búast til þess að enduheimta lönd sín og völd, og verða þeir höfðingjar sem Þórður hafði sett við völd í fjarveru sinni nokkuð uggandi um sinn hag. Gissur hins vegar, öllum að óvörum, er orðinn þreyttur á bardögum og vill leita sætta og koma á friði. Sem vott um það vill hann gifta son sinndóttur Sturlu Þórðarsson, aðal höfðingja Sturlunga að Þórði frátöldum. Verður það að ráði og skyldi brúðlaupsveislan fara fram að heimili Gissurar að Flugumýri í Skagafirði.

 

Þó svo að flestir fagni þessum tíðindum mjög og væntanlegum friði í landinu, þá gera það ekki allir. Þuríður, dóttir Sturlu Sighvatssonar, er til að mynda ekki búinn að gleyma því að Gissur og Kolbeinn ungi vógu föður hennar og afa við Örlygsstaði, og að fyrir það var ekki hefnt. Eggjar hún mjög mann sinn, Eyjólf ofsa Þorsteinsson til að hefna ættmenna sinna. Eyjólfur ofsi er frekar undarlegur maður, hann dreymir stóra drauma um að vinna hetjudáðir en er hálfgerður aumingi sem hænist að höfðingjum. Hann hefur mikla minnimáttarkennd gagnvart mágum sínum Sturlungunum og finnst þeir ekki meta sig að verðleikum.

 

Það verður því úr, þar sem hann sér loksins tækifæri til að minna á sig, að hann ákveður að brenna Gissur og allt hans fólk inni að Flugumýri árið 1253. Flestir vita hvernig sú saga endaði og að Gissur slapp með því að fela sig í sýrukeri - og gat þar af leiðandi leitað hefnda og ófriðurinn hélt áfram.

 

Eins og fyrri bókin, Óvinafagnaður er þessi þrælgóð. Eins og áður fer Einar þá leið, að láta hvern kafla vera sagðan út frá sjónarhóli ákveðinnar persónu. Og eins og áður heppnast það mjög vel og persónur og atburðirnir koma manni ljóslifandi fyrir sjónir.

 

Stjörnur: ***1/2

5 stjörnur: Verður ekki betra en þetta.

4 stjörnur: Frábær bók - alls ekki láta þessa framhjá þér fara.

3 stjörnur: Góð bók - vel tímans virði.

2 stjörnur: Allt í lagi - ágætis afþreying ef þú hefur ekkert betra að gera.

1 stjarna: Frekar slöpp - mér leiddist við að lesa þessa bók.

Engin stjarna: Versta sem ég hef lesið. 

Bók: Óvinafagnaður eftir Einar Kárason.

Bók: Óvinafagnaður.

Höfundur: Einar Kárason (Ísland).

Kom fyrst út: 2001.

248 bls.

 

Einar Kárason (f. 1955) er einn af vinsælustu rithöfundum Íslands. Hann er einna best þekktur fyrir þríleikinn Þar sem Djöflaeyjan rís, Gulleyjan og Fyrirheitna landið. Hann fékk Íslensku bókmenntaverðlaunin árið 2008 fyrir framhald Óvinafagnaðar, Ofsi.

 

Sögusvið Óvinafagnaðar er Sturlunngaröld, sú mikla borgarastyrjöld er geysaði á Íslandi frá ca. 1220-1262. Kolbeinn ungi Arnórsson og Gissur Þorvaldsson hafa nýbarist við og sigrað Sturlu Sighvatsson við Örlygsstaði í Skagafirði árið 1238. Féll þar Sighvatur Snorrason, faðir Sturlu, Sturla sjálfur og flestir bræður hans. Hafa þeir félagar Kolbeinn og Gissur nú flest ráð í hendi sér.

 

Annar eftirlifandi bræðra Sturlu, Þórður kakali situr um það leyti er þessir atburðir gerast við hirð Noregskonungs og unir við drykkju og dufl, við lítinn orðstýr. Þegar hann spyr örlög föðurs síns og bræðra, að viðbættu vígi Snorra Sturlusonar föðurbróður síns, tekur hann sig þó saman í andlitinu og heldur heim til Íslands, þó hann viti sem er að Kolbeinn ungi muni reyna að koma honum fyrir kattarnef við fyrsta tækifæri.

 

Sagan segir þannig frá heimkomu Þórðar kakala og viðleitni hans til að rétta hlut fjölskyldu sinnar og heiður. Hann safnar liði og ógnar veldi Kolbeins unga. Uppgjör þeirra á sér svo að lokum stað á Húnaflóa árið 1244, þar sem háð var eina sjóorrysta Íslandssögunnar, Flóabardagi.

 

Þar sem mér finnst þetta tímabil Íslandssögunnar afar áhugavert þá fannst mér þessi bók frábær. Í rauninni skildi ég nú í fyrsta sinn Sturlungaöldina, það er áttaði mig á ættartengslum, hverjar voru höfðingjaættirnar, hvers vegna ákveðnir bardagar voru háðir o.s.frv. Þetta er töluvert aðgengilegri lesning heldur en kennslubækurnar, og þar af leiðandi auðveldara að átta sig á hlutunum. Ekki spillir frásagnarstíll Einars heldur fyrir, í rauninni velur hann einnig afar áhugaverða leið, þar sem hver kafli er sagður út frá sjónarhóli ákveðinnar persónu. Það heppnast mjög vel. Ef það er í raun eitthvað sem vantar í bókina, þá eru það kannski einna helst kort, svona til að átta sig fullkomlega á ferðalögum söguhetja.

 

Stjörnur: ****

5 stjörnur: Verður ekki betra en þetta.

4 stjörnur: Frábær bók - alls ekki láta þessa framhjá þér fara.

3 stjörnur: Góð bók - vel tímans virði.

2 stjörnur: Allt í lagi - ágætis afþreying ef þú hefur ekkert betra að gera.

1 stjarna: Frekar slöpp - mér leiddist við að lesa þessa bók.

Engin stjarna: Versta sem ég hef lesið. 

Bók: Miðnæturbörn eftir Salman Rushdie.

Bók: Miðnæturbörn (Midnight's Children).

Höfundur: Salman Rushdie (Indland/Bretland).

Þýð: Árni Óskarsson.

Kom fyrst út: 1981.

459 bls.

 

Indversk/breski rithöfundurinn Salman Rushdie (f. 1947), er líklega einn umdeildasti rithöfundur sem uppi er. Sennilega er þekktasta bók hans hinð alræmda Söngvar Satans sem út kom árið 1988, en fyrir hana hlaut hann dauðadóm að launum frá Ayatollah Khomeini, erkiklerks Íran. Rushdie hefur að stórum hluta farið huldu höfði síðan þá, en þó komið upp á yfirborðið hin síðustu ár, eftir að ljóst varð að dauðdómnum yrði ekki framfylgt. En þó að Söngvar Satans sé hans frægasta verk, er Miðnæturbörn, önnur skáldsaga hans, yfirleitt talin sú besta. Hún hlaut Booker-verðlaunin árið 1981, var valin besta Booker-verðlaunabókin (Booker of Bookers) í 25 ára sögu verðlaunanna árið 1993 og aftur á 40 ára afmæli verðlaunanna árið 2008. Rushdie er einn af þeim sem iðulega er orðaður við Bókmenntaverðlaun Nóbels, en vegna þess hve hann er umdeildur þykir mörgum ólíklegt að hann muni hljóta þau í bráð. 

Miðnæturbörn gerist á Indlandi, Pakistan og Bangladesh um það leyti, en einkum eftir að Indland hlýtur sjálfstæði frá Bretum þann 15. ágúst 1947. Hún segir sögu Indlands, skiptingu þess og innbyrðis átök, í gegnum miðnæturbörnin svokölluðu. Þau fæddust öll á næsta klukkutímanum eftir að landið hlaut sjálfstæði, og öll höfðu þau yfir einhverjum yfirnáttúrulegum hæfileikum að búa; einn gat t.a.m. breytt kyni sínu, annar gat flogið, sá þriðji borðar málm o.s.frv. 

Tveir drengir fæddust á miðnætti, á sama augnabliki og landið hlaut sjálfstæði, og hlutu þeir mestu hæfileikana. Annars vegar var það Saleem Sinai, sem gat lesið hugsanir manna, og hins vegar Shiva sem hlaut leiðtoga- og hernaðarhæfileika að gjöf. Þeim er víxlað í fæðingu þannig að hvor ólst upp hjá fjölskyldu hins. Þegar fram líða stundir verða þeir svarnir óvinir. Sagan er sögð frá sjónarhóli Saleem Sinai. Fjölskylda hans (í raun fjölskylda Shiva) er auðug múslimafjölskylda, upphaflega ættuð frá Kasmír. Sumir í fjölskyldunni er afar valdamiklir, hver á sínu sviði og ekki skortir fjölskylduna fé. Ýmislegt kemur þó uppá og fjölskyldan þarf oft að flytja sig um set og Saleem að taka á við erfiðar aðstæður. 

Eins og áður segir er saga Indlands fyrstu árin sögð í gegnum miðnæturbörnin, og örlög Indlands fléttast saman við örlög Saleems. Allt frá aðskilnaðinum árið 1947, er Indlandi var skipt  upp í Indland og hið íslamska Pakistan, valdatíð Nehrus, morðsins á Gandhi, sjálfstæðisbarráttu Bangladesh (áður Austur-Pakistan) til valdatíðar Indiru Gandhi. Um leið og er svo dregin upp mynd af hinni miklu stéttaskiptingu Indlands, og hinu óbrúanlega bili milli ríkra og fátækra; í landi þar sem búa ótal þjóðir með jafnmörg tungumál. 

Þetta er mjög góð bók. Sagan er frumleg en Rushdie hefur þó einhvern sérstakan stíl (þetta er fyrsta bók hans sem ég les þannig að ég veit ekkert hvort þessi stíll er ráðandi í verkum hans), sem ég hef ekki alveg gert upp við mig hvort ég kunni að meta. Til dæmis virðist hann ekki vera mikið fyrir kommusetningar og oft á tíðum hrúgar hann saman samhengislausum orðum og setningum sem mér finnst draga úr flæðinu. En það er nú bara mín skoðun. Ég veit að ég segi þetta alltaf en þetta er bók sem allir verða að lesa. 

Stjörnur: ****

5 stjörnur: Verður ekki betra en þetta.

4 stjörnur: Frábær bók - alls ekki láta þessa framhjá þér fara.

3 stjörnur: Góð bók - vel tímans virði.

2 stjörnur: Allt í lagi - ágætis afþreying ef þú hefur ekkert betra að gera.

1 stjarna: Frekar slöpp - mér leiddist við að lesa þessa bók.

Engin stjarna: Versta sem ég hef lesið. 

Bók: The Handmaid's Tale eftir Margaret Atwood.

Bók: The Handmaid's Tale (lesin á ensku).

Höfundur: Margaret Atwood (Kanada).

Kom fyrst út: 1985.

324 bls.

 

Margaret Atwood (f. 1939) er líklega frægasti og virtasti rithöfundur Kanada. Hún er fyrst og fremst þekkt fyrir skáldsögur sínar, en hefur einnig ort ljóð og birt smásögur. Hún er margverðlaunaður höfundur og hlaut meðal annars hinu virtu Booker-verðlaun árið 2000. Jafnframt er hún árlega orðuð við Nóbelverðlaunin. The Handmaid's Tale er líklega þekktasta og verðlaunaðsta bók Atwood, en af öðrum þekktum verkum hennar má nefna Cat's Eye, The Blind Assassin og Surfacing. 

 

The Handmaid's Tale gerist í náinni framtíð (rituð árið 1985) í framtíðarríkinu Gilead. Gilead hefur verið sett á laggirnar á þeim stað er við þekkjum sem Bandaríkin, eftir að efnavopna- og kjarnorkustyrjöld hefur lagt þar allt í rúst. Hið nýja ríki er einræðisríki með bókstafstrúarlegan grundvöll. Þar ræður fámenn klíka, stéttaskipting er algjör og grundvöllur alls er orðs Guðs, í bókstaflegri merkingu.

 

Stéttir eru vel aðgreindar, enda skal hver stétt ganga í klæðum af sérstökum lit, einn fyrir konur og annar fyrir karla. Staða kvenna er sérstaklega slæm, enda er þær taldar óæðri körlum - og ekki þarf að taka fram að karlar ráða algjörum ríkjum. Þernurnar (Handmaid's) ganga í rauðum alklæðnaði. Þær eru eingöngu ætlaðar til getnaðar. Þar sem styrjöldin gerði það að verkum að flestir karlmenn (og koniu) er ófróir (en slíkt er þó ekki viðurkennt) eru einhleypar konur, sem sýnt þykir að geti alið börn, ætlaðar til barnsburðar. Háttsettar fjölskyldur, sem geta ekki eignast börn, fá þannig úthlutað Þernu, sem þar með getur bjargað sér frá útlegð takist henni að ala barn innan ákveðins tíma. Allt útpælt. Fleira ætla ég ekki að segja um söguþráðinn enda er þetta vel þekkt bók og hægt að lesa um hana annars staðar. 

 

Þetta er fín bók en aðallgallinn við hana er sá að mínu mati að hún er dálítið hæg, það er ekki fyrr en á ca. síðustu 100 blaðsíðunum sem maður virkilega festist við hana. Engu síður er hún afar athyglisverð og skilur eftir margt til að hugsa um. Ég held að hún gæti jafnvel verið betri ef maður les hana aftur, sem ég held þó ekki að ég geri alveg í bráð. Ef til vill má taka þannig til orða að bókin sé "merkilegri" heldur en hún sé "góð".

 

Stjörnur: ***

5 stjörnur: Verður ekki betra en þetta.

4 stjörnur: Frábær bók - alls ekki láta þessa framhjá þér fara.

3 stjörnur: Góð bók - vel tímans virði.

2 stjörnur: Allt í lagi - ágætis afþreying ef þú hefur ekkert betra að gera.

1 stjarna: Frekar slöpp - mér leiddist við að lesa þessa bók.

Engin stjarna: Versta sem ég hef lesið.